İçeriğe geç
Av. Arb.Serkan BÜYÜKÇINARÇınar Hukuk Ofisi

Miras Hukuku

Miras Paylaşımı

Mirasçıların anlaşarak veya mahkeme yoluyla terekeyi paylaşması, paylı mülkiyete geçiş, denkleştirme ve borçlardan sorumluluk.

Son kontrol: 31 Ekim 2026

Mühürlü eski bir resmî belge

Paylaşmaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahiptir ve temsil yetkisi yoksa tasarrufları birlikte yapar (Türk Medeni Kanunu, TMK m.640). Bir mirasçı, kendisine düşeceğini düşündüğü bir evi veya hesabı tek başına elden çıkaramaz.

Paylaşmanın üç yolu

Anlaşarak paylaşma. Aksine düzenleme olmadıkça mirasçılar paylaşmanın nasıl yapılacağını serbestçe kararlaştırır (TMK m.646). Paylaşma sözleşmesi yazılı olmalıdır (TMK m.676). Noterlik Kanunu m.89 ise mirasın taksimi sözleşmesini noterde düzenleme biçiminde yapılacak işlemler arasında sayar. Tereke taşınmaz içeriyorsa metnin tapuda kullanılabilir olması için izlenecek yol baştan belirlenir.

Paylı mülkiyete geçiş. Mirasçılar paylaşma sözleşmesiyle elbirliği mülkiyetini miras payları oranında paylı mülkiyete dönüştürebilir (TMK m.676). Sözleşme yoksa bir mirasçı bunu sulh hâkiminden isteyebilir. Hâkim diğer mirasçıları süre vererek çağırır, haklı bir itiraz veya süresinde açılan paylaşma davası yoksa dönüşüme karar verir (TMK m.644). Bu yol uyuşmazlığı bitirmez, her mirasçının payını belirli hâle getirir.

Mahkeme yoluyla paylaşma. Sözleşme veya kanun gereği ortaklığı sürdürmekle yükümlü olmayan her mirasçı, her zaman paylaşma isteyebilir. Terekedeki belirli malların aynen, olanak yoksa satış yoluyla paylaştırılmasını sulh mahkemesinden talep edebilir. Paylaşmanın hemen yapılması değeri önemli ölçüde düşürecekse erteleme istenebilir (TMK m.642).

Payların oluşturulması

Mirasçılar terekenin bütün malları üzerinde eşit hakka sahiptir (TMK m.649). Mirasçı veya ortak kök sayısınca pay oluşturulur. Anlaşma olmazsa payları sulh mahkemesi oluşturur, özgüleme anlaşmayla, olmazsa kurayla yapılır (TMK m.650). Değerinde önemli azalma olmadan bölünemeyen mal bütün olarak bir mirasçıya özgülenir. Anlaşma sağlanamazsa mal satılır ve bedeli bölüştürülür (TMK m.651).

Sağ kalan eş, eşlerin birlikte yaşadığı konut ve ev eşyası tereke malları arasındaysa miras hakkına mahsuben bunlar üzerinde mülkiyet tanınmasını isteyebilir. Haklı sebeple intifa veya oturma hakkı tanınmasına da karar verilebilir (TMK m.652).

Sağlıkta yapılan kazandırmalar

Yasal mirasçılar, miras paylarına mahsuben elde ettikleri sağlararası karşılıksız kazandırmaları denkleştirmek için terekeye geri vermekle birbirlerine karşı yükümlüdür. Altsoya yapılan bazı kazandırmalar, mirasbırakan aksini açıkça belirtmedikçe denkleştirmeye tabidir (TMK m.669). Denkleştirme, görünürde satış olan işlemlere ilişkin muvazaa iddiasından ve saklı paya dayanan tenkisten ayrıdır, koşulları ve süreleri de farklıdır.

Tereke borçları

Mirasçılar tereke borçlarından müteselsilen sorumludur (TMK m.641). Paylaşmadan sonra da, bölünmesine alacaklı rıza göstermemiş borçlardan bütün malvarlıklarıyla sorumluluk sürer. Teselsül, paylaşma veya sonraki muacceliyet tarihinden itibaren beş yıl geçmekle sona erer (TMK m.681).

Sözleşmede borcu bir mirasçının üstlenmesi kendi aralarında sonuç doğurur, alacaklıyı kendiliğinden bağlamaz. Her mirasçı borçların paylaşmadan önce ödenmesini veya güvenceye bağlanmasını isteyebilir (TMK m.649).

Payın devri

Miras payının başka bir mirasçıya devri yazılı şekle, üçüncü kişiye devri noterde düzenlenmesine bağlıdır. Üçüncü kişi bu sözleşmeyle paylaşmaya katılamaz, yalnız paylaşma sonunda mirasçıya düşen payın kendisine verilmesini isteyebilir (TMK m.677).

Mahkeme, arabulucu ve tapu

Terekenin paylaşılmasına ilişkin davalarda ölen kişinin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.11). Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, HUAK m.18/B). Arabulucu üç hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hâlde bir hafta uzatabilir (HUAK m.18/A).

Mirasçılar taşınmazda tescilden önce de maliktir, tasarruf işlemi için ise tapuda tescil gerekir (TMK m.705).

Mirastan kalan ev veya arsa için: Ortaklığın Giderilmesi sayfasına bakın.

Kaynaklar (18) · Son kontrol: 31 Ekim 2026
Ara WhatsAppGörüşme talep edin