İçeriğe geç
Av. Arb.Serkan BÜYÜKÇINARÇınar Hukuk Ofisi

Çalışma alanları

Yabancılar Hukuku

İkamet izni (oturma izni) türleri, uzatma ve ret, çalışma izni başvurusu, sınır dışı etme kararına karşı süreler ve Türkiye'ye giriş yasağı.

Son kontrol: 31 Ekim 2026

Pasaportlar ve ikamet izni başvurusu

Vizenin veya vize muafiyetinin tanıdığı süreden ya da doksan günden fazla Türkiye'de kalacak yabancının ikamet izni alması zorunludur (Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu, YUKK m.19). İkamet izni çeşitleri kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru iznidir (YUKK m.30).

Başvuru kural olarak yabancının vatandaşı olduğu veya yasal olarak bulunduğu ülkedeki konsolosluğa yapılır (YUKK m.21). Türkiye içinden başvuru istisnadır ve YUKK m.22'de sayılan hâllerde mümkündür.

Kısa dönem, aile ve uzun dönem izni

  • Kısa dönem izin. Taşınmaz sahipliği, ticari bağlantı veya iş kurma, turizm, tedavi gibi sebeplerle verilebilir ve kural olarak her defasında en fazla iki yıl sürelidir (YUKK m.31). Taşınmazın nitelik ve değerini Bakanlık belirler, bu koşul değişebildiği için başvuru tarihindeki hâline bakılır.
  • Aile izni. Türk vatandaşının, 5901 sayılı Kanunun 28. maddesi kapsamındaki kişinin, ikamet izni olan yabancının, mültecinin veya ikincil koruma statüsü sahibinin yabancı eşine ve kendisinin ya da eşinin ergin olmayan veya bağımlı yabancı çocuğuna verilebilir. Her defasında üç yılı aşamaz ve süresi destekleyicinin ikamet izni süresini geçemez (YUKK m.34).
  • Uzun dönem izin. Kesintisiz en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış ve diğer şartları sağlayan yabancılara Bakanlığın onayıyla valilikçe verilir (YUKK m.42 ve YUKK m.43).

Uzatma, ret ve tebligat

Uzatma başvurusu, iznin bitimine altmış gün kalmasından itibaren ve her koşulda süre dolmadan valiliğe yapılır. Başvuruyu yapana verilen belgeyle, izin süresi dolmuş olsa da karar verilinceye kadar Türkiye'de kalınabilir (YUKK m.24).

Şartların kalkması, iznin veriliş amacı dışında kullanılması veya sınır dışı etme ya da giriş yasağı kararı bulunması kısa dönem iznin reddine, iptaline ya da uzatılmamasına yol açar (YUKK m.33). Bu kararlar yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir ve tebligatta itiraz haklarının nasıl kullanılacağı da yazılır (YUKK m.25).

Çalışma izni

Geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçer (YUKK m.27). Tersi geçerli değildir: mülteci ve ikincil koruma statüsü dışında, ikamet izni olması çalışma hakkı vermez (Uluslararası İşgücü Kanunu, UİK m.12).

Başvuru yurt içinde doğrudan Bakanlığa, yurt dışında büyükelçilik veya başkonsolosluğa yapılır. Bilgi ve belgeleri tam başvurular otuz gün içinde değerlendirilir, eksik belge için verilen erteleme kural olarak otuz günü aşamaz. Uzatma, sürenin bitimine altmış gün kalmasından itibaren ve her durumda süre dolmadan yapılır, sonraki başvurular reddedilir (UİK m.7).

İlk başvuruda izin en çok bir yıl verilir (UİK m.10). Ret sebepleri UİK m.9'da sayılır. Kararlara karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde Bakanlığa itiraz edilebilir, itirazın reddi hâlinde idari yargı yolu açıktır (UİK m.21).

Sınır dışı etme: yedi günlük dava süresi

Sınır dışı etme kararı gerekçesiyle birlikte yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğ edilir. Karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir. Yabancının rızası saklı kalmak üzere, dava açma süresinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez. Mahkemenin kararı kesindir (YUKK m.53).

Sınır dışı edilenlerin Türkiye'ye girişi yasaklanır. Yasak en fazla beş yıldır, kamu düzeni veya güvenliği açısından ciddi tehdit varsa en fazla on yıl daha artırılabilir (YUKK m.9).

Yabancının mirasçılık belgesine ihtiyacı varsa bu belge noterden alınamaz (Noterlik Kanunu, NK m.71/B). Belge listesi görüşmeye hazırlık sayfasındadır.

Kaynaklar (20) · Son kontrol: 31 Ekim 2026
Ara WhatsAppGörüşme talep edin