Şirketler Hukuku
Anonim Şirket Uyuşmazlıkları
Pay sahibinin bilgi alma, azlık, özel denetim, genel kurul kararına itiraz, yönetim kurulu sorumluluğu ve haklı sebeple fesih hakları.
Son kontrol: 31 Ekim 2026

Pay sahipleri şirket işlerine ilişkin haklarını kural olarak genel kurulda kullanır (Türk Ticaret Kanunu, TTK m.407). Aşağıdaki başlıklar, pay sahibinin, özellikle az payı olanın, kullanabileceği yolları gösterir.
Bilgi alma ve inceleme
Finansal tablolar, faaliyet raporu, denetleme raporları ve kâr dağıtım önerisi, genel kuruldan en az on beş gün önce pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Pay sahibi genel kurulda yönetim kurulundan şirketin işleri hakkında bilgi isteyebilir. Ticari defter ve yazışmaların incelenmesi için genel kurulun izni veya yönetim kurulu kararı gerekir (TTK m.437).
Bilgi talebi cevapsız kalır, haksız reddedilir veya ertelenirse pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde makul bir süre sonra asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme kararı kesindir. On günlük süre için sorunun ve verilen cevabın tutanakta görünmesi işe yarar. Bu hak, esas sözleşme veya şirket organı kararıyla kaldırılamaz.
Özel denetim
Her pay sahibi, belirli olayların özel bir denetimle aydınlatılmasını genel kuruldan isteyebilir. Bunun için pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi açısından gerekli olması ve bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması aranır (TTK m.438). Genel kurul kabul ederse otuz gün içinde mahkemeden özel denetçi atanması istenir.
Genel kurul reddederse sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibari değeri toplamı en az bir milyon Türk lirası olanlar, üç ay içinde mahkemeye başvurabilir. Kanuna veya esas sözleşmeye aykırılık ve zarar burada ikna edici biçimde ortaya konur (TTK m.439).
Azlığın çağrı hakkı
Sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini oluşturan pay sahipleri, sebepleri ve gündemi yazarak yönetim kurulundan genel kurulu toplantıya çağırmasını veya bir konunun gündeme alınmasını noter aracılığıyla isteyebilir (TTK m.411). Yönetim kurulu reddeder veya yedi iş günü içinde olumlu cevap vermezse aynı pay sahipleri asliye ticaret mahkemesine başvurabilir (TTK m.412).
Karara itiraz
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarına karşı, karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açılabilir (TTK m.445). Davacılar TTK m.446'da sayılır. Pay sahibinin vazgeçilemez haklarını sınırlayan veya şirketin temel yapısını bozan kararlar batıldır (TTK m.447). Mahkeme kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına karar verebilir (TTK m.449). Kötü niyetle dava açanlar şirketin zararından müteselsilen sorumlu olabilir (TTK m.451). Süre hesabı ve davacılar genel kurul kararı yazısında anlatılır.
Yönetim kurulu kararlarında batıl sayılan hâller ayrı bir maddededir ve eşit işlem ilkesine aykırılık bunlardan biridir (TTK m.391 ve TTK m.357).
Yöneticilerin sorumluluğu
Kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ederse şirkete, pay sahiplerine ve şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludur (TTK m.553). Şirketin zararında tazminatı şirket ve her bir pay sahibi isteyebilir, ancak pay sahibi ödemenin şirkete yapılmasını talep edebilir (TTK m.555). Davanın kuruluşu, zararın pay sahibinin kendi zararı mı şirketin zararı mı olduğuna göre değişir.
Haklı sebeple fesih
Sermayenin en az onda birini, halka açık şirkette yirmide birini temsil eden pay sahipleri, haklı sebeplerle şirketin feshini isteyebilir. Mahkeme fesih yerine, davacıların paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerinin ödenip şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun başka bir çözüme karar verebilir (TTK m.531).
Bu davalar şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülür. Tazminat gibi konusu para olan istemlerde önce arabulucuya başvurmak dava şartı olabilir (TTK m.5/A).
Bu başlık altında
Kaynaklar (17) · Son kontrol: 31 Ekim 2026
- Türk Ticaret Kanunu m.407
- Türk Ticaret Kanunu m.357
- Türk Ticaret Kanunu m.391
- Türk Ticaret Kanunu m.411
- Türk Ticaret Kanunu m.412
- Türk Ticaret Kanunu m.437
- Türk Ticaret Kanunu m.438
- Türk Ticaret Kanunu m.439
- Türk Ticaret Kanunu m.445
- Türk Ticaret Kanunu m.446
- Türk Ticaret Kanunu m.447
- Türk Ticaret Kanunu m.449
- Türk Ticaret Kanunu m.451
- Türk Ticaret Kanunu m.531
- Türk Ticaret Kanunu m.553
- Türk Ticaret Kanunu m.555
- Türk Ticaret Kanunu m.5/A
İlgili makaleler
- Şirketler HukukuLimited şirketten ayrılan ortağın payına ne olur?Çıkma, çıkarma ve mahkemenin fesih yerine verdiği kararlarda ayrılma akçesi nasıl belirlenir ve ne zaman istenebilir hâle gelir?Devamını oku
- Şirketler HukukuGenel kurul kararına karşı üç ay: süre, davacı ve butlan ayrımıİptal davasında süre karar tarihinden işler. Kimin dava açabileceği, olumsuz oyun neden yazdırılması gerektiği ve batıl kararlar.Devamını oku
