İçeriğe geç
Av. Arb.Serkan BÜYÜKÇINARÇınar Hukuk Ofisi

Şirketler Hukuku

Limited şirketten ayrılan ortağın payına ne olur?

Çıkma, çıkarma ve mahkemenin fesih yerine verdiği kararlarda ayrılma akçesi nasıl belirlenir ve ne zaman istenebilir hâle gelir?

Yayın tarihi: 31 Ekim 2026Son kontrol: 31 Ekim 2026Av. Arb. Serkan BÜYÜKÇINAR

Maslak’ta iş kuleleri

Limited şirkette bir ortağın şirketle bağını kesmesinin iki hukuki biçimi vardır: payın devri ve şirketten ayrılma. Devirde pay başka bir kişiye geçer ve bedeli o kişi öder. Ayrılmada ortak, karşılığını şirketten ister.

Önce devir

Esas sermaye payının devri yazılı yapılır ve imzalar noterce onanır. Şirket sözleşmesinde aksi yoksa genel kurulun onayı gerekir ve genel kurul sebep göstermeden reddedebilir (Türk Ticaret Kanunu, TTK m.595). Başvurudan itibaren üç ay içinde reddedilmezse onay verilmiş sayılır. Şirket sözleşmesi devri yasaklamış veya genel kurul onay vermemişse ortağın haklı sebeple çıkma hakkı saklıdır.

Diğer ortak payı almak istiyorsa veya üçüncü bir alıcı varsa devir değerleme tartışması gerektirmez. Aşağıdaki yollarda ise bedel, gerçek değerin belirlenmesine bağlıdır.

Ayrılmanın yolları

Sözleşmeye dayalı çıkma. Şirket sözleşmesi ortaklara çıkma hakkı tanıyabilir ve bunu şartlara bağlayabilir (TTK m.638). Sözleşmede hüküm yoksa bu yol kullanılamaz.

Haklı sebeple çıkma davası. Her ortak, haklı sebeplerin varlığında çıkmasına karar verilmesi için dava açabilir ve bu hak sözleşmede yazılı olmasa da vardır. Mahkeme dava süresince ortaklıktan doğan hak ve borçların bir kısmının veya tamamının dondurulmasına ya da davacının durumunu güvenceye alacak başka önlemlere karar verebilir (TTK m.638). Müdürler çıkma istemini diğer ortaklara bildirir. Onların da bir ay içinde çıkmaya katılma imkânı vardır ve çıkanlar sermaye payları oranında eşit işleme tabi olur (TTK m.639). Kalan ortakların mali yükü buna göre artabilir.

Çıkarma. Şirket sözleşmesinde sebepleri öngörülmüşse ortak genel kurul kararıyla çıkarılabilir. Ortak, kararın noterle kendisine bildirilmesinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir. Şirketin istemi üzerine haklı sebeple mahkeme kararıyla çıkarma da mümkündür (TTK m.640).

İki ortaklı şirketler için bir not gerekir. Mahkemeye başvurmak için kanun genel kurul kararı arar (TTK m.616/1-h ve m.621/1-h). Anayasa Mahkemesinin 25.12.2025 tarihli, E.2025/128, K.2025/273 sayılı kararı (Resmî Gazete 17.3.2026, 33199), bu iki bentteki mahkemeye başvuru ifadelerini yalnız iki ortaklı limited şirketler yönünden iptal etmiştir. Şirket sözleşmesinde öngörülen sebeple genel kurul kararıyla çıkarma hükmü bu iptalin dışındadır. Kararın yürürlüğe girme ve uygulanma usulü ayrıca kontrol edilmelidir.

Fesih davasının sonucu olarak. Haklı sebeple fesih isteyen ortak için mahkeme, fesih yerine payının gerçek değerinin ödenmesine ve şirketten çıkarılmasına veya duruma uygun başka bir çözüme karar verebilir (TTK m.636). Şirketin sona ermesini isteyen ortak kendisi ayrılmış hâle gelebilir.

Ayrılma akçesi

Şirketten ayrılan ortak, esas sermaye payının gerçek değerine uyan ayrılma akçesini isteyebilir (TTK m.641). Ölçü itibari değer değil gerçek değerdir. Ortağın alacağı, sermaye tutarı üzerinden yapılan orantıdan farklı çıkabilir.

Şirket sözleşmesi, sözleşmede öngörülen ayrılma hakkı için akçeyi farklı düzenleyebilir. Böyle bir kaydın haklı sebeple ayrılmaya etkisi tartışılabilir.

Gerçek değerin belirlenmesi

Kanun hesap yöntemini ayrıntılı olarak yazmaz. Şirket kayıtları ve finansal tablolar üzerinden mali inceleme yapılabilir. Tartışılabilecek noktalar şunlardır:

  • Değerlemenin esas alacağı tarih
  • Taşınmaz ve benzeri varlıkların defter değeri ile güncel değeri arasındaki fark
  • Şirketin faaliyetine devam edeceği varsayımının hesaba yansıması
  • Ortak cari hesapları, dağıtılmamış kâr ve müdürlük dönemi harcamaları

Kayıtların düzensiz olması incelemeyi güçleştirir. Ayrılmadan önce bilgi alma hakkı (TTK m.614) bu kayıtlara ulaşmanın yoludur.

Para ne zaman istenebilir

TTK m.642, akçenin muaccel olması için üç hâl sayar: şirket kullanılabilir bir özkaynak üzerinde tasarruf ediyorsa, ayrılan kişinin payları devredilebiliyorsa veya esas sermaye ilgili hükümlere göre azaltılmışsa.

Ödenmeyen kısım, şirkete karşı bütün alacaklılardan sonra gelen bir alacak oluşturur ve yıllık raporda kullanılabilir özkaynak tutarının tespitiyle muaccel hâle gelir. Zor durumdaki bir şirketten ayrılan ortak, hak kazansa da parasına hemen ulaşamayabilir.

Ayrılma akçesi konusu para olan bir alacaktır. Ayrı bir dava konusu olursa dava şartı arabuluculuk kuralına girebilir (TTK m.5/A). Haklı sebep olaya göre değerlendirilir ve önceden sonuç söylenemez.

Kaynaklar (13) · Son kontrol: 31 Ekim 2026
Ara WhatsAppGörüşme talep edin