İçeriğe geç
Av. Arb.Serkan BÜYÜKÇINARÇınar Hukuk Ofisi

Gayrimenkul Hukuku

Ortaklığın giderilmesi davasından önce arabuluculuk

Dava şartı olan aşama nasıl işler, hangi büroya başvurulur, katılmayan paydaşın durumu ve anlaşmanın tapuya işlenmesi.

Yayın tarihi: 31 Ekim 2026Son kontrol: 31 Ekim 2026Av. Arb. Serkan BÜYÜKÇINAR

Ahşap kaplı toplantı odasında yuvarlak masa

Taşınır ve taşınmazların paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, HUAK m.18/B). Bu kural 7445 sayılı Kanunla eklenmiş ve 1.9.2023 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Hangi büroya başvurulur

Başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna, büro yoksa görevlendirilen yazı işleri müdürlüğüne yapılır (HUAK m.18/A). Ortaklığın giderilmesinde görevli mahkeme sulh hukuktur (Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.4). Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir ve birden fazla taşınmaz varsa birinin bulunduğu yerde diğerleri için de dava açılabilir (HMK m.12).

Karşı taraf en geç ilk toplantıda, belgelerini sunarak büronun yetkisine itiraz edebilir. Dosya sulh hukuk mahkemesine gider, mahkeme bir hafta içinde kesin olarak karar verir. İtirazın kabulü hâlinde kararın tebliğinden itibaren bir hafta içinde yetkili büroya başvurulabilir ve yetkisiz büroya başvuru tarihi esas alınır (HUAK m.18/A).

Arabulucuyu listeden büro belirler. Taraflar listedeki bir isim üzerinde anlaşırsa o görevlendirilir. Başvuran, kendisine ve elindeyse karşı tarafa ait iletişim bilgilerini verir, büro resmî kayıtlardaki bilgileri araştırabilir.

Paydaşların tespiti

Güncel tapu kaydı çıkarılır. Kayıtta ölmüş kişiler varsa mirasçıları ve iletişim bilgileri belirlenir. Sonradan dava açılacaksa başvurudaki taraflar ile davada gösterilecek taraflar aynı olmalıdır. Bir kısım paydaşla yapılan görüşme, katılmayan paydaşı bağlayan bir paylaşma sonucu doğurmaz.

Süre ve görüşmeler

Arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırır, zorunlu hâllerde süre en fazla bir hafta uzatılabilir. Görüşmeler, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça büronun bağlı olduğu adalet komisyonunun yetki sınırları içinde yürütülür (HUAK m.18/A).

Arabulucu, tarafların her türlü iletişim yoluyla ilk toplantıya davet edildiğini belgeye bağlar. Avukatı olsa bile asıl taraf da bilgilendirilir. Taraflara ulaşılamaması, katılım olmaması, anlaşma veya anlaşamama hâllerinde süreç biter ve son tutanak düzenlenir.

Tarafların ileri sürdüğü görüşler, öneriler ve bir vakıanın kabulü sonraki davada delil olarak ileri sürülemez (HUAK m.5). Paydaşlar satış bedeli veya bedelin paylaşımı konusunda bu çerçevede görüş bildirebilir. Koruma, davada başka yolla ileri sürülebilecek delilleri kapsamaz.

İlk toplantıya gelmeyen paydaş

Geçerli mazereti olmadan ilk toplantıya katılmadığı için süreç sona eren taraf, son tutanakta belirtilir. Bu taraf davada kısmen veya tamamen haklı çıksa bile karşı tarafın ödemekle yükümlü olduğu yargılama giderlerinin yarısından sorumlu tutulur ve lehine asgari ücret tarifesine göre belirlenen vekâlet ücretinin yarısına hükmedilir. Her iki taraf da katılmazsa yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır (HUAK m.18/A).

Yaptırım ilk toplantıya bağlıdır, anlaşma niyeti olmayan paydaş için de geçerlidir. Mazeret varsa belgelenmesi beklenir.

Anlaşma olursa

Bu uyuşmazlıklarda anlaşma belgesine icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur. Taşınmazla ilgili belgelerde şerh, taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden alınır. Mahkeme belgenin içeriğini, arabuluculuğa ve cebri icraya elverişliliğini, taşınmazla ilgili kanuni sınırlamalara uyulup uyulmadığını denetler, kurumlardan bilgi isteyebilir ve gerekirse duruşma açabilir (HUAK m.18/B).

Şerh verildikten sonra, taşınmazın devrine veya sınırlı ayni hak kurulmasına ilişkin belgede taraflardan biri tapu müdürlüğünden tescil isteyebilir. Tapu müdürlüğü, mevzuattaki incelemeyi yaptıktan sonra resmî senet düzenlemeden tescil talebini yerine getirir. Bu hüküm 7531 sayılı Kanunla eklenmiştir. Metinde ada, parsel, bağımsız bölüm, pay ve bedel bilgileri eksiksiz yer alır. Vergi, imar ve parselasyon konularına metin imzalanmadan bakılır.

Anlaşma olmazsa

Davacı, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu onaylı örneğini dava dilekçesine ekler. Eklemezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir, yine sunulmazsa dava usulden reddedilir. Arabulucuya hiç başvurulmadan açılan dava da usulden reddedilir (HUAK m.18/A).

Başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez. Bu kural paylaşma isteminden çok, ortaklıkla bağlantılı alacak iddialarını ilgilendirir.

Mahkeme aşamasında kural olarak aynen bölme, bu mümkün değilse açık artırmayla satış söz konusudur. Satışın yalnız paydaşlar arasında yapılması bütün paydaşların rızasına bağlıdır (Türk Medeni Kanunu, TMK m.699). Bütün maliklerin miras yoluyla edindiği ve mirasçılar dışında üçüncü kişinin mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazlarda ise 31.7.2026 tarihinden itibaren birinci artırma, malik mirasçılar arasında bir defaya mahsus yapılır (İcra ve İflas Kanunu, İİK m.114). Görüşmede uzlaşma bu seçeneklerle karşılaştırılır.

Masraflar

Arabuluculuk ücreti tarifeye göre belirlenir. Taraflara ulaşılamaması, katılım olmaması veya iki saatten kısa görüşmede anlaşamama hâllerinde iki saatlik ücret Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve yargılama giderlerine dâhil olur. Daha uzun görüşmelerde iki saati aşan kısım aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit karşılanır. Anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir (HUAK m.18/A).

Kaynaklar (9) · Son kontrol: 31 Ekim 2026
Ara WhatsAppGörüşme talep edin