Sözleşmede "kira süresi bir yıldır" yazsa da konut ve çatılı işyeri kiralarında kiraya veren, sürenin bitmesine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez (Türk Borçlar Kanunu, TBK m.347). Bu kural, altı ay ve daha kısa süreyle kiralanan ve niteliği gereği geçici kullanıma ayrılmış taşınmazlar dışındaki konut ve çatılı işyerleri içindir (TBK m.339).
Sözleşme nasıl uzar
Kiracı, belirli süreli sözleşmenin bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunmazsa sözleşme aynı koşullarla bir yıl uzamış sayılır (TBK m.347). Uzama kiracı açısından bir seçimdir, çıkmak isteyen kiracı bildirimle ayrılabilir. Fesih bildiriminin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır (TBK m.348).
Sözleşmeye "süre bitince kiracı tahliye eder" diye yazmak bu sonucu değiştirmez. Dava yoluyla sona erdirmeye ilişkin hükümler kiracı aleyhine değiştirilemez (TBK m.354).
On yıl sonrası
Kiraya veren için sebep göstermeden çıkış, on yıllık uzama süresinin sonunda mümkün olur. Bu tarihten sonra her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunarak sözleşmeye son verebilir (TBK m.347). Belirsiz süreli sözleşmede kiraya veren, kiranın başlangıcından on yıl geçtikten sonra genel hükümlere göre fesih bildirimi yapabilir. Hesap, başlangıç tarihine ve sözleşmenin belirli ya da belirsiz süreli oluşuna göre yapılır.
On yılı beklemeden sona erdirme
Kanunda sayılan hâller sınırlıdır ve çoğu dava gerektirir.
Gereksinim ve yeniden inşa. Kiraya veren, kiralananı kendisi, eşi, altsoyu, üstsoyu veya bakmakla yükümlü olduğu kişiler için kullanma zorunluluğu varsa ya da yeniden inşa veya imar nedeniyle esaslı onarım gerekiyor ve bu sırada kullanım imkânsızsa dava açabilir. Belirli süreli sözleşmede sürenin sonundan itibaren bir ay içinde dava açılır (TBK m.350). Kanun "kullanma zorunluluğu" arar, davada bu unsur gösterilir.
Bu amaçla boşaltılan taşınmaz, haklı sebep olmadan üç yıl geçmedikçe başkasına kiralanamaz. Aksi hâlde eski kiracıya son kira yılındaki bir yıllık kira bedelinden az olmamak üzere tazminat ödenir (TBK m.355).
Yeni malik. Kiralananı sonradan edinen kişi, gereksinimi varsa edinme tarihinden itibaren bir ay içinde durumu kiracıya yazılı bildirir ve altı ay sonra dava açabilir. Dilerse hakkını sözleşme süresinin bitiminden itibaren bir ay içinde açacağı davayla da kullanabilir (TBK m.351). Hesap tapu tarihinden yapılır.
Tahliye taahhüdü. Kiracı, kiralananın tesliminden sonra belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmişse, kiraya veren bu tarihten itibaren bir ay içinde icraya başvurabilir veya dava açabilir (TBK m.352). Taahhüdün teslimden sonra verilmiş olması kanun metninin bir şartıdır.
İki haklı ihtar. Bir yıl ve daha uzun süreli kirada, kiracı bir kira yılı içinde kira bedelini ödememesi yüzünden yazılı iki haklı ihtara sebep olmuşsa kiraya veren, kira yılının bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir. Bir yıldan kısa sözleşmelerde hesap kira süresi üzerinden yapılır (TBK m.352). Ödeme vadesi dolmadan yapılan ihtar haklı sayılmayabilir.
Kiracının başka konutu. Kiracının veya birlikte yaşadığı eşinin aynı ilçe veya belde belediye sınırları içinde oturmaya elverişli konutu varsa ve kiraya veren bunu sözleşme kurulurken bilmiyorsa, sözleşmenin bitiminden itibaren bir ay içinde dava açabilir (TBK m.352).
Ödememe nedeniyle fesih. Kiracı muaccel kira borcunu ödemezse, kiraya veren konut ve çatılı işyerinde en az otuz gün süre verip bu sürede de ödenmezse sözleşmeyi feshedeceğini yazılı bildirebilir (TBK m.315). İcra yoluyla ödeme emri, ihtar ve tahliye talebi birlikte düzenlenebilir (İcra ve İflas Kanunu, İİK m.269). Borçlu itiraz etmez ve ihtar süresinde ödemezse, ihtar süresinin bitimini izleyen altı ay içinde icra mahkemesinden tahliye istenebilir (İİK m.269/a).
Bir aylık süre kaçarsa
Kiraya veren, en geç dava süresi içinde dava açacağını kiracıya yazılı bildirmişse dava açma süresi bir kira yılı uzamış sayılır (TBK m.353). Bildirim yapılmamışsa sözleşme uzadığından, bazı sebeplerde sonraki uzama döneminin sonu beklenebilir.
Arabuluculuk ve mahkeme
Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler hariç, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır (Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, HUAK m.18/B). Başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur, hak düşürücü süre işlemez (HUAK m.18/A). Görevli mahkeme, değeri ne olursa olsun sulh hukuk mahkemesidir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu, HMK m.4). Taşınmazla ilgili anlaşma belgelerinde icra edilebilirlik şerhi taşınmazın bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesinden alınır (HUAK m.18/B).
İki tarafın tarihleri
Kiraya veren için hesap, sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, sebep olayın tarihi ve ödeme kayıtlarıyla yapılır. Kiracı için gelen ihtarın tarihi ve dayandığı sebep belirleyicidir. Sözleşme metni, ödeme kayıtları ve tapu tarihleri görülmeden hangi yolun açık olduğu söylenemez.
Kaynaklar (15) · Son kontrol: 31 Ekim 2026
- Türk Borçlar Kanunu m.315
- Türk Borçlar Kanunu m.339
- Türk Borçlar Kanunu m.347
- Türk Borçlar Kanunu m.348
- Türk Borçlar Kanunu m.350
- Türk Borçlar Kanunu m.351
- Türk Borçlar Kanunu m.352
- Türk Borçlar Kanunu m.353
- Türk Borçlar Kanunu m.354
- Türk Borçlar Kanunu m.355
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.4
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A
- Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B
- İcra ve İflas Kanunu m.269
- İcra ve İflas Kanunu m.269/a

